Και καθώς ενημερωνόμαστε για το οτιδήποτε στο internet βρίσκουμε μία λέξη, μία πρόταση, και μας κάνει το «κλικ»! Εμένα το «κλικ» μου το έκανε η Υπερβαρική Ιατρική. Τι είναι αυτό; Τι εννοούν Υπερβαρικό; Ο νους συνήθως εξηγεί αλλιώς την λέξη, οπότε ας δούμε αναλυτικά τι είναι και από που προέρχεται.

Henshaw_1Η Υπερβαρική Ιατρική εμπεριέχει και το Υπερβαρικό Οξυγόνο. Κάνοντας μία ιστορική αναδρομή, η λέξη κυριολεκτικά σημαίνει παροχή οξυγόνου σε αυξημένη πίεση (hyper=υψηλή – baric=πίεση), δηλαδή η χρήση πίεσης σε συνθήκες περιβάλλοντος υψηλότερες από την ατμοσφαιρική πίεση. Σαν να λέμε, βρίσκομαι στο χαμηλότερο σημείο στην θάλασσα ενδεχομένως.

Η υπερβαρική Ιατρική είναι η επιστήμη, η οποία προάγει την αποκατάσταση ή και τη διατήρηση της υγείας των ανθρώπων. Αν και η ιστορία της υπερβαρικής ιατρικής χρονολογείται αιώνες πίσω, καθώς υπάρχουν αναφορές ότι το υπερβαρικό περιβάλλον χρησιμοποιείται από τις ημέρες του Ιπποκράτη, δηλαδή, 2.500 χιλιάδες χρόνια πριν, η πιο αναγνωρισμένη ημερομηνία γέννησης του θεωρείται το 1662.Ο λόγος που εφευρέθηκε αρχικά ήταν η νόσος των Δυτών, οπότε θα την δούμε και ως Καταδυτική Ιατρική.

IMG_0682-1024x768Πως λειτουργεί:

Μπαίνουμε σε έναν ειδικό θάλαμο και απλά καθόμαστε στα αναπαυτικά καθίσματα. Κάποιοι ίσως έχουν κάποιο περιοδικό, κάποιοι μπορεί απλά να κοιτούν στην οθόνη που υπάρχει κάποιο βίντεο. Το σίγουρο είναι ότι ίσως να είναι η πιο χαλαρή ώρα της μέρας μας και εξίσου πολύ σημαντική.

Οι ακόλουθοι μηχανισμοί έχουν ταυτοποιηθεί οι οποίοι οδηγούν στην επιτάχυνση- βελτιστοποίηση της θεραπείας στις ενδεικνυόμενες παθήσεις.

α. Αυξημένη Οξυγόνωση. Η αύξηση της πίεσης (άνω των 1.5 ατμοσφαιρών) αυξάνει το ποσό του Οξυγόνου που είναι παρόν στην αιματική κυκλοφορία και διαθέσιμο για τους ιστούς, έως και στο 10πλάσιο από το φυσιολογικό. Το ΥΒΟ παρέχει άμεση υποστήριξη σε ταλαιπωρημένες περιοχές του σώματος με οριακή παροχή αίματος. Τα αυξημένα επίπεδα Οξυγόνου μπορούν επίσης να βοηθήσουν στην ταχύτερη απομάκρυνση τοξινών από το σώμα, όπως για παράδειγμα το Μονοξείδιο του Άνθρακα.

β. Άμεσα αποτελέσματα της πίεσης. Το Υπερβαρικό Οξυγόνο ελαττώνει το μέγεθος των φυσαλίδων αέρα ώστε να απορροφηθούν ταχέως. Αυτή η ιδιότητα κάνει το ΥΒΟ απαραίτητο στη θεραπεία της Αρτηριακής Εμβολής Αέρα και της Νόσου Δυτών.

γ. Αγγειοσύσπαση. Τα αυξημένα επίπεδα Οξυγόνου (υπεροξία) προκαλούν αγγειοσύσπαση η οποία οδηγεί σε ελάττωση της αιμάτωσης με ταυτόχρονη αύξηση της οξυγόνωσης των ιστών («παράδοξο Οξυγόνου»). Αυτή η ιδιότητα του ΥΒΟ έχει εφαρμογή στον έλεγχο των ενδο-διαμερισματικών πιέσεων στο σύνδρομο σύνθλιψης και στη θεραπεία των εγκαυμάτων.

δ. Βακτηριοκτόνος / Βακτηριοστατική δράση. Η υπεροξυγόνωση των ιστών ελαττώνει τη διασπορά ορισμένων τοξινών και συμβάλλει στην εξόντωση των βακτηρίων είτε άμεσα είτε έμμεσα «οπλίζοντας» τους αμυντικούς μηχανισμούς του οργανισμού που χρησιμοποιούν το Οξυγόνο για την εξόντωση μικροβίων. Αυτό είναι σημαντικό για τη θεραπεία της αεριογόνου γάγγραινας, και των νεκρωτικών (και άλλων) λοιμώξεων. Επίσης, χρησιμεύει στη θεραπεία της οστεομυελίτιδας και λοιμώξεων μαλακών μορίων.

ε. Αγγειογένεση και Νεοαγγείωση. Το ΥΒΟ προάγει την ανάπτυξη νέων αγγείων, αυξάνοντας την αιμάτωση των ιστών. Αυτή η ιδιότητα έχει μεγάλη σημασία στο πλείστο των χρόνιων παθήσεων (όπως στην περιφερική αγγειοπάθεια του Σακχαρώδη Διαβήτη ή στις βλάβες που προκαλεί η θεραπευτική ακτινοβολία). Ταυτόχρονα, ικανοποιούνται οι απαιτήσεις σε Οξυγόνο για δημιουργία κολλαγόνου. Συνολικά λοιπόν, η αυξημένη οξυγόνωση οδηγεί σε χρήσιμη και παραγωγική αγγειογένεση, καθώς και πολλαπλασιασμό ινοβλαστών και οστεοβλαστών. Σε νεότερες μελέτες έχει φανεί πως αυξάνει τον αριθμό των κυκλοφορούντων βλαστοκυττάρων.

υπερβαρικη-θαλΟι θεραπείες που ενδείκνυται είναι αρκετές και πολλές που ούτε καν μπορεί να πάει το μυαλό μας. Οι διεθνώς αποδεκτές πιστοποιημένες είναι παρακάτω:

1.     Αρτηριακή Εμβολή Αέρα · Air/Gas Embolism
2.     Δηλητηρίαση με Μονοξείδιο του Άνθρακα – Εισπνοή καπνού
3.     Νόσος Δυτών
4.     Συμπληρωματική θεραπεία σε ενδοκράνια αποστήματα
5.     Αεριογόνος γάγγραινα
6.     Σύνδρομο σύνθλιψης
7.     Νεκρωτικές λοιμώξεις μαλακών μορίων
8.     Ευόδωση επούλωσης σε προβληματικά έλκη
9.     Εξεσημασμένη απώλεια αίματος
10.  Οστεομυελίτις
11.  Μετακτινικές ιστικές βλάβες
12.  Επαπειλούμενα δερματικά – μυοδερματικά μοσχεύματα
13.  Θερμικό έγκαυμα
14.  Αιφνίδια Νευροαισθητήρια Βαρηκοΐα

και σε κάποιες άλλες περιπτώσεις, όπου γίνεται συνδυαστικά με φαρμακευτική θεραπεία:

•   Διαβητικό πόδι – συμβάλλει στην επούλωση ελκών, θεραπεία πιθανής υποκείμενης οστεομυελίτιδας και αποφυγή ακρωτηριασμού
•    Άσηπτη Οστική Νέκρωση (Avascular necrosis-AVN), ειδικά της κεφαλής του μηριαίου – αποφυγή αρθροπλαστικής, εξαφάνιση των οστικών αλλοιώσεων στις περισσότερες περιπτώσεις σταδίου I & II
•    Νευροαισθητήριος βαρηκοΐα – Οξεία κώφωση
•    Γαγγραινώδες Πυόδερμα
•    Οξεία απόφραξη Κεντρικής Αρτηρίας Αμφιβληστροειδούς
•   Ορισμένες ανθεκτικές Μυκητιάσεις: Μουκορμύκωση, Διηθητική Ασπεργίλλωση
•    Δήγμα αράχνης
•    Κάκωση Νωτιαίου Μυελού (Οξεία) αλλά και άλλες νευρολογικές διαταραχές του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος (εγκέφαλος, νωτιαίος μυελός)
•    Κατάγματα – Καθυστερημένη και Ατελής Πώρωση, Ψευδάρθρωση
•    Δρεπανοκυτταρική Κρίση και άλλες υποξικές επιπλοκές της Δρεπανοκυτταρικής Αναιμίας (έλκη κάτω άκρων)
•    Αθλητικές Κακώσεις – αποκατάσταση και ταχεία επιστροφή στη δράση ή εργασία
•    Νευρολογικά πρόβλήματα λόγω φλεγμονής και τοπικής υποξίας – περιλαμβάνει την αιφνίδια βαρηκοΐα (ή οξεία κώφωση), πάρεση προσωπικού νεύρου (Bell’s palsy) και άλλες μονονευροπάθειες
•   Αγγειακές παθήσεις – Νόσος Buerger, Σύνδρομο Raynaud
•    Γενικά, παθήσεις όπου η ισχαιμία εμποδίζει την φυσιολογική λειτουργία των επουλωτικών διεργασιών οδηγώντας σε ανεπαρκή επούλωση ελκών (περιλαμβάνονται συστηματικά αίτια, όπως κορτιζονοθεραπεία για ρευματικά νοσήματα, μεσογειακή αναιμία κ.α.), ανεπαρκή σχηματισμό οστικού πώρου (κορτιζόνη, σημείο του κατάγματος, συστηματικές παθήσεις κ.α.)
•    Φλεγμονώδης Νόσος Εντέρου – Νόσος Crohn & Ελκώδης Κολίτιδα (κάποιες περιπτώσεις)
•    Κυστική Πνευμάτωση Εντέρου

Μπορεί η Υπερβαρική Ιατρική να έχει εμφανιστεί αιώνες τώρα, να είναι αρκετα διαδεδομένη στο εξωτερικό, αλλά πρέπει να διαδωθεί και εδώ. Και γεωγραφικά αν το δούμε (βάσει των δυτών μας) θα έπρεπε να είμαστε σε άλλο επίπεδο!

Πηγές:

Ιατρικό κέντρο Υπερβαρικής «Αρχάγγελοι»

Υπερβαρική-Καταδυτική Ιατρική Αθηνών

Πολεμικό Ναυτικό

The following two tabs change content below.

Μαρία Βορεάκου

Editor

Άλλη μία καμένη πληροφορικάριος…και Νυν φοιτήτρια στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο (Πληροφορική και Τηλεματική).Ασχολίες μου και εκτός της σχολής, η τεχνολογία, οι καινοτομίες και το Web Development! Στον ελάχιστο χρόνο που απομένει είμαι και IT Advisor αλλά θα μοιράζομαι και με εσάς οτιδήποτε έχει να κάνει με επιστήμη και τεχνολογία..!